Jak się odmawia godziny — postawa, dwa chóry, znaki i oznaczenia — mówią INSTRUCTIONES. Tu stoi to, co rozstrzyga, które teksty bierze dany dzień.
Każdy dzień ma swoją rangę. Oto one, od najwyższej: I uroczystość i dni oktawy wielkanocnej, II święto, III wigilia i Popielec, IV wspomnienie, V dzień powszedni. Gdy dwa dni wypadają razem, zachowuje się dzień wyższej rangi.
Każda niedziela jest świętem. Spośród dni stałych tylko Narodzenie Pańskie i Objawienie Pańskie mogą wyprzeć niedzielę; wspomnienia — Narodzenie Jana Chrzciciela, św. Michała, Wszystkich Świętych i pozostałe — ustępują jej i w takim roku nie są obchodzone.
Przy równej randze dzień stały ma pierwszeństwo przed niedzielą: 31 października wypadający w niedzielę jest Świętem Reformacji, a 1 stycznia — Obrzezaniem. Ma to jedną konsekwencję, o której warto wiedzieć: w latach 2029 i 2040 25 marca wypada w Niedzielę Palmową, która jest tylko świętem, więc pierwszeństwo bierze Zwiastowanie. Gdy 25 marca wypada w samą Niedzielę Zmartwychwstania — w latach 2035 i 2046 — niedziela jest uroczystością i zachowuje swoje oficjum. Triduum jest wyjątkiem w drugą stronę: w latach 2027 i 2032 25 marca wypada w Wielki Czwartek, który zachowuje swoje oficjum.
Wigilia stoi poniżej dnia, na który wypada, i bierze tylko wieczór — to, co dniowi zostaje, gdy odprawi swoje własne oficjum. Gdy 24 grudnia jest 4. Niedzielą Adwentu, rano jest niedziela, a o zmierzchu wigilia. Tak samo Wielka Sobota: Jutrznia z soboty, Nieszpory z Wigilii Paschalnej.
Każdy obchód — i każdy dzień powszedni po nim — ma swoją rangę i swoje teksty. Kolizję rozstrzyga ranga i na tym reguła się kończy.
Dzień, który został zachowany, bierze swoje teksty wprost: najpierw to, co zapisano przy jego obchodzie, potem przy jego dniu tygodnia, potem przy tygodniu, w którym stoi — i mówi to pierwsze, co znajdzie. Nic nie przechodzi z dnia na dzień. Dzień powszedni mówi to, co mówi jego tydzień, bo tydzień jest jednym z jego własnych kluczy, a nie dlatego, że cokolwiek zostało przeniesione z niedzieli.
Dlatego dzień stały nie sięga poza siebie: Święto Reformacji nie trwa do końca roku kościelnego, Ofiarowanie nie pochłania Przedpościa, a 27, 29 i 30 grudnia nie biorą responsorium św. Szczepana, tylko to, co mówi oktawa Narodzenia. Nic ich stamtąd nie usuwa — po prostu nic ich tam nie zapisało.
Wieczorem spotykają się dwa dni: ten, który się kończy, i ten, który się zaczyna. Przy równej randze pierwszeństwo ma dzień obchodzony, nie ten, który się dopiero zaczyna. Dlatego Święto Reformacji wypadające w sobotę zachowuje swoje II Nieszpory, a wspomnienie w sobotę ustępuje I Nieszporom niedzieli.
Zwykły wieczór soboty należy już do niedzieli: to jej I Nieszpory.
Od 17 grudnia lekcje Wielkiego Adwentu mają w Nieszporach pierwszeństwo przed wszystkim innym. Rano ustępują własnemu oficjum dnia: 17 grudnia obowiązuje jeszcze cursus 3. Niedzieli Adwentu, a 4. Niedziela Adwentu zachowuje swoją Jutrznię. Wielki Adwent daje też oba Nieszpory 4. Niedzieli Adwentu, dlatego ta niedziela ma tylko lekcje Jutrzni. Responsoria i antyfony trzymają się tego samego porządku.
27, 29 i 30 grudnia wypadają jeszcze w tygodniu 4. Niedzieli Adwentu, który nie ma lekcji dni powszednich, a cursus 1. Niedzieli po Bożym Narodzeniu jeszcze się nie zaczął. 29 i 30 grudnia mają na tę lukę lekcje własne, 27 grudnia bierze lekcje dnia powszedniego z okresu Narodzenia. Obowiązują tylko do soboty rano włącznie: wieczorem pierwszeństwo mają I Nieszpory 1. Niedzieli po Bożym Narodzeniu, a od niej porządek znów podąża za niedzielami. Gdy ta niedziela wypada wcześniej, dni po niej biorą już lekcje jej tygodnia.
Między Epifanią a Postem może wypaść od pięciu do dziewięciu niedziel. Gdy jest ich mniej niż dziewięć, opuszcza się kolejno: 5. Niedzielę Przedpościa, 4. Niedzielę Przedpościa, 3. Niedzielę po Epifanii, 2. Niedzielę po Epifanii. W najkrótszym roku zostają: 1. Niedziela po Epifanii, Ostatnia Niedziela po Epifanii oraz Septuagesimae, Sexagesimae i Estomihi.
Po Trójcy Świętej może wypaść od dwudziestu dwóch do dwudziestu siedmiu niedziel. Trzy ostatnie zawsze są te same — 3. Niedziela przed końcem roku, Przedostatnia i Niedziela Wieczności — a szereg numerowany kończy się wcześniej.
Sześć tygodni, które biegną od 1. Niedzieli Adwentu i z każdym Adwentem wracają do początku. Rok kościelny nie dzieli się przez sześć bez reszty, więc ostatni cykl urywa się na tygodniu IV lub V; tygodnia VI w tej końcówce się nie odmawia.
Święta nie przerywają psałterza. Nie ma osobnej psalmodii świątecznej: ciągła recytacja jest sensem tego układu, więc Narodzenie Pańskie bierze psalmy tego tygodnia, który akurat biegnie.
← Strona główna